Fundacja Przyjaciele Martynki

Model teoretyczny poznania siebie (lub nabywania wiedzy o sobie) - Liotti, Guidano

Dla zainteresowanych o czym będzie traktować książka Liottiego o interpersonalnym wymiarze świadomości, taki z niej fragment pod refleksję:

"Model teoretyczny Guidano i Liottiego

Guidano i Liotti  (1983, 1985) zaproponowali model teoretyczny rozwoju poznania siebie, który również ukazuje to, jak doświadczenie jedności-ciągłości Ja może być owocem procesu epigenetycznego, który może być wyprowadzony z tych samych podstawowych praw rozwoju poznawczego i wyrażających się nieustannie w kontekście interpodmiotowym. Guidano i Liotti zakładali, że wiedza o sobie organizuje się w trakcie rozwoju w analogiczny sposób jak naukowy program badawczy, zgodnie ze strukturalnym modelem programów badawczych zaproponowanym przez Lakatosa (1974).

Lakatos uważa, iż naukowy program badawczy opiera się o „metafizyczne jądro”, które stanowi niezastępowany fundament tożsamości badania. Wokół założeń jądra - nazywanych metafizycznymi, ponieważ nie podlegają bezpośredniej weryfikacji lub podważaniu ich w trakcie badań prowadzonych zgodnie z tym programem, tworzona jest seria hipotez, które stanowią „pas bezpieczeństwa”.  „Pas [bezpieczeństwa]” hipotez nazywany jest tak dlatego, że chroni jądro przed zaprzeczeniem mu: niezgodne wyniki eksperymentu zostają wykorzystywane do modyfikacji hipotez „ochronnego pasa”, nie założeń metafizycznego jądra. Jeśli zmienione zostaną założenia jądra, nie będziemy mieli już do czynienia z nowymi pojedynczymi doświadczeniami lub rewizjami pomocniczych hipotez programu badawczego, lecz z zupełnie nowym programem badawczym, globalnie nowym. Przykładowo w momencie, w którym przestrzeń i czas nie są już „metafizycznie” zakładane jako niezależne od obserwatora, program badawczy z fizyki przestaje być newtonowski. Jeśli nowe założenia metafizycznego jądra chcą by „Bóg grał w kości” (by użyć słynnego zwrotu Einstein), nabiera formy mechanika kwantowa.

Jeśli natomiast nowe jądro metafizyczne stwierdza, ponad jakimikolwiek możliwymi dziś dowodami fizyki, iż istnieje jakiś podstawowy porządek nie tylko prawdopodobny (jeśli „Bog nie gra z kosmosem w kości”), wówczas program badawczy, który zastępuje ten newtonowski określany jest w teorii einsteinowskiej przez relatywność. Mechanika kwantowa i teoria relatywności współistnieją obok siebie we współczesnej fizyce, każda ze swoim metafizycznym jądrem i swoim pasem bezpieczeństwa pomocniczych hipotez – które są gotowe do ukierunkowywania eksperymentów i ewentualnie na bycie podważonymi przez ich rezultaty. Jeśli w jakimś momencie podważanie sięgnęłoby aksjomatów metafizycznego jądra, program badań mechaniki kwantowej lub relatywności „umarłby” tak jak umarła fizyka newtonowska.

W analogiczny sposób, podobny do tego w jaki powstaje program badawczy w świecie nauki, w indywidualnym świecie osoby pewne fundamentalne reprezentacje rzeczywistości na początku życia stanowią fundament dlaszego rozwoju poznawczego (Guidano, Liotti, 1983, 1985; Guidano, 1991; Liotti, 1986). Wewnętrzne modele operacyjne przywiązania powstałe w pierwszych dwóch latach życia są najbardziej oczywistymi kandydatami dla ustanowienia „metafizycznego jądra”, tego metaforycznego „programu badań”, którym jest rozwój poznawczy człowieka. Reprezentacja ja-z-innym, która nabiera formy w pierwszych relacjach przywiązaniowych jest nie do podważenia - podobnie jak nie do podważenia są aksjomaty jądra metafizycznego programu badań naukowych - przez sukcesywne „eksperymenty relacyjne” proponowane przez życie.  

Kolejny fragment wkrótce...